Супрацоўніцтва ў сферах навукі, медыцыны, адукацыі, спорту і турызму

У цяперашні час інавацыйны шлях развіцця вызначаны стратэгічным курсам як у Рэспубліцы Беларусь, так і ў Азербайджанскай Рэспубліцы. Дзвюма краінамі створаны неабходныя перадумовы для прасоўвання сумесных інавацыйных праектаў, створана конкурсная сістэма прасоўвання навуковых ідэй ад этапу распрацоўкі да практычнай рэалізацыі ў рэальных сектарах эканомікі.

У якасці прыярытэтных напрамкаў двухбаковага навукова-тэхнічнага супрацоўніцтва вызначаны правядзенне сумесных навуковых даследаванняў, рэалізацыя сумесных інавацыйных праектаў у інтарэсах эканомік дзвюх краін і арганізацыя сумесных вытворчасцяў інавацыйнай прадукцыі.

Акадэміямі навук Беларусі і Азербайджана паспяхова выканана больш за 30 сумесных навукова-тэхнічных праектаў у такіх галінах як эканоміка, фізіка, хімія, генетыка, заалогія, лінгвістыка, энергабяспека, оптаэлектронныя і лазерныя тэхналогіі. Вынікі даследаванняў знайшлі сваё прымяненне ў рэальным сектары эканомік дзвюх краін.

У рамках падпісанай у 2015 годзе Дамовы аб супрацоўніцтве паміж Нацыянальнай акадэміяй навук Рэспублікі Беларусь, Беларускім рэспубліканскім фондам фундаментальных даследаванняў і Нацыянальнай акадэміяй навук Азербайджанскай Рэспублікі, Фондам развіцця навукі пры Прэзідэнце Азербайджана арганізаваны конкурсы на правядзенне фундаментальных і прыкладных даследаванняў, па выніках якіх 6 сумесных праектаў прайшлі дзяржаўную экспертызу ў Беларусі і Азербайджане.

Разам з гэтым у мэтах пашырэння супрацоўніцтва ў сферы навукі і інавацый на рэгулярнай аснове праводзяцца пасяджэнні Сумеснай Беларуска-Азербайджанскай рабочай групы па навукова-тэхнічным супрацоўніцтве, падчас якіх бакі абмяркоўваюць стан і перспектывы супрацоўніцтва, а таксама вызначаюць прыярытэтныя напрамкі і механізмы далейшага ўзаемадзеяння. Як правіла, па выніках пасяджэнняў падпісваецца шэраг дакументаў.

Найбуйнейшыя кампаніі ў галіне ІКТ і высокіх тэхналогій, а таксама міністэрства сувязі Беларусі і Азербайджана рэгулярна ажыццяўляюць кантакты і штогод удзельнічаюць у галоўных выставачных мерапрыемствах дзвюх краін: TIBO ў Беларусі і BAKUTEL ў Азербайджане. На сённяшні дзень таксама адбылося тры Беларуска-азербайджанскі бізнес-форум у сферы інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій.

Дынамічна развіваецца ўзаемадзеянне ў галіне адукацыі. У 2010 годзе падчас візіту Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі ў Азербайджан на базе Бакинскага славянскага ўніверсітэта быў адкрыты Цэнтр беларускай мовы і культуры. У тым жа годзе ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М.Танка адкрыўся і паспяхова функцыянуе Цэнтр азербайджанскай мовы і культуры.

У 2023 годзе Цэнтр беларускай мовы і культуры адкрыўся пры Беларускім дзяржаўным універсітэце замежных моў, а ў 2024 годзе — Цэнтр азербайджанскай мовы і культуры пры Азербайджанскім універсітэце моў.

Установамі вышэйшай адукацыі Беларусі і Азербайджана заключана больш за 40 прамых дамоваў, у межах якіх ажыццяўляюцца сумесныя навукова-педагагічныя і адукацыйныя праекты.

На пастаяннай аснове вядзецца работа па прыцягненню для навучання ў Рэспубліцы Беларусь азербайджанскай моладзі. Актыўна выкарыстоўваецца спецыяльна створаная кансультацыйная платформа “Study in Belarus” (https://www.studyinby.com). Электронны каталог «Адукацыя ў Беларусі» — https://studyinby.com/education-in-belarus/elektronni-katalog/.

Беларускія ВНУ рэгулярна бяруць удзел у тэматычных мерапрыемствах у Азербайджане. 

У сакавіку 2018 г. у Баку праведзены другі Беларускі адукацыйны форум з удзелам прадстаўнікоў 21 вышэйшай навучальнай установы Беларусі. На палях Форуму прадстаўнікі універсітэтаў правялі прэзентацыі магчымасцяў ВНУ, арганізаваны прамыя перамовы з азербайджанскімі партнёрамі, дадзены вычарпальныя рэкамендацыі па ўмовах навучання ў Беларусі. Выставачныя стэнды беларускіх ВНУ карысталіся вялікім попытам сярод моладзі, студэнтаў, а таксама навучэнцаў школ, гімназій і ліцэяў Баку.

У выніку прымаемых мер колькасць жадаючых навучацца ў Беларусі з кожным годам павялічваецца. У цяперашні час у беларускіх ВНУ навучаецца больш за 200 азербайджанскіх студэнтаў.

Па выніках дзяржаўнага візіту Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А.Г. Лукашэнкі ў Азербайджанскую Рэспубліку 15–17 мая 2024 г. прынята рашэнне аб арганізацыі кансультацыйнай падтрымкі беларускай боку па мадэрнізацыі сістэмы прафесійнай адукацыі Азербайджана. Першым крокам рэалізацыі дамоўленасцяў стала падпісанне ў чэрвені 2024 года Меморандума аб супрацоўніцтве паміж Рэспубліканскім інстытутам прафесійнай адукацыі (Рэспубліка Беларусь) і Дзяржаўным агентствам па прафесійнай адукацыі Міністэрства навукі і адукацыі Азербайджанскай Рэспублікі.

Не менш актыўна развіваецца супрацоўніцтва Беларусі і Азербайджана ў сферы аховы здароўя. Павялічваецца аб'ём паставак у Азербайджан лекавых прэпаратаў. Усталявалася пастаянная практыка накіравання беларускіх спецыялістаў для аказання грамадзянам Азербайджана высокатэхналагічнай медыцынскай дапамогі, правядзення аперацый, навуковых семінараў у сферы кардыялогіі, гінекалогіі, эндакрыналогіі, неўралогіі і нейрахірургіі. З зваротнымі візітамі Беларусь наведваюць азербайджанскія лекары для ўдзелу ў мерапрыемствах па абмене вопытам і павышэнню кваліфікацыі.

Найбольш запатрабаванымі медпаслугамі, якія аказвае ўстановамі аховы здароўя Беларусі, з'яўляюцца аказанне медыцынскай дапамогі ў галіне дзіцячай і дарослай анкалогіі, кардыялогіі, траўматалогіі і артапедыі, трансплантацыі органаў і тканак. Грамадзяне Азербайджана рэгулярна выязджаюць у Рэспубліку Беларусь для атрымання высокакваліфікаванай і якаснай медыцынскай дапамогі, а таксама правядзення складаных аперацый.

Падпісаны пагадненні аб супрацоўніцтве паміж Беларускай медыцынскай акадэміяй паслядыпломнай адукацыі і Азербайджанскай дзяржаўным інстытутам удасканалення ўрачоў імя А.Алиева, Дагавор аб навукова-практычным супрацоўніцтве ГУ «Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр траўматалогіі і артапедыі» з НДІ траўматалогіі і артапедыі Міністэрства аховы здароўя Азербайджанскай Рэспублікі.

Вялікія перспектывы таксама мае лячэбна-аздараўленчы і медыцынскі турызм. Беларускія санаторыі і пансіянаты прыцягваюць грамадзян Азербайджана высокай якасцю абслугоўвання і памяркоўнымі коштамі.

Традыцыйна ў ходзе выставы арганізоўваюцца перамовы беларускай боку з вядучымі азербайджанскімі кампаніямі, якія ажыццяўляюць дзейнасць у сферы турыстычнай індустрыі, для абмеркавання розных напрамкаў супрацоўніцтва, у тым ліку пытанні накіравання грамадзян Азербайджана на лячэнне і адпачынак у Беларусь.

У 2026 годзе азербайджанскія прадстаўнікі прынялі ўдзел у выставе «АДПАЧЫНАК-2026» і ў 4-м беларуска-расійскім турыстычным кангрэсе «TRAVEL HUB Садружнасць» у г. Мінску, адбылося знаёмства кіраўніцтва Дзяржаўнага агенцтва па турызме Азербайджанскай Рэспублікі і Нацыянальнага агенцтва па турызме Рэспублікі Беларусь, якое пачало сваю дзейнасць з 1 студзеня 2026 года.

Спартсмены Беларусі і Азербайджана на рэгулярнай аснове прымаюць удзел у шматлікіх спаборніцтвах, што праходзяць на тэрыторыі адзін аднаго, вучэбна-трэніровачных зборах і таварыскіх сустрэчах па розных відах спорту. Асабліва актыўныя беларускія гімнасты і батуцісты, займаючы прызавыя месцы ў ходзе рэгіянальных і сусветных спаборніцтваў у Баку.

На рэгулярнай аснове зборныя Азербайджана і Беларусі па футболе, баскетболе і валейболе праводзяць таварыскія матчы.

У пачатку 2021 года спецыяліст з Беларусі А. Баркалова стала новым галоўным трэнерам жаночай зборнай каманды Азербайджана па спартыўнай гімнастыцы. Спартыўная дэлегацыя Азербайджана прыняла ўдзел у II Гульнях краін СНД у Рэспубліцы Беларусь у 2023 годзе.

У лістападзе 2021 г. пры садзейнічанні Пасольства быў арганізаваны візіт у Азербайджан Міністра спорту і турызму Беларусі С. Кавальчука, падчас якога адбыліся сустрэчы з Міністрам моладзі і спорту Азербайджана Ф. Гаібавым і Старшынёй Дзяржаўнага камітэта па турызме Азербайджана Ф. Нагіевым. Асноўная тэматыка перамоў – паглыбленне супрацоўніцтва ў профільных сферах, павелічэнне колькасці ўзаемных паездак грамадзян у турыстычных мэтах.

У 2023 годзе С. Кавальчук прыняў удзел у Міжнароднай канферэнцыі міністраў і высокіх службовых асоб, адказных за фізічнае выхаванне і спорт (г. Баку, МІНЕПС VII). Візіт Міністра спорту і турызму Рэспублікі Беларусь С. Кавальчука ў Баку таксама адбыўся ў рамках мерапрыемстваў СОР29 у лістападзе 2024 г., праведзены шэраг двухбаковых і шматбаковых профільных перамоў.

28 верасня – 8 кастрычніка 2025 г. у 7 гарадах Азербайджана прайшлі III Гульні краін СНД. Спартыўная дэлегацыя Рэспублікі Беларусь на чале з намеснікам Міністра спорту і турызму А.І. Бараулем заняла 3-е месца, прыняўшы ўдзел у спаборніцтвах па 20 з 23 відаў спорту.

У красавіку 2026 года ў г. Баку старшыня Прэзідыума Беларускай асацыяцыі гімнастыкі Алена Скрыпель і генеральны сакратар федэрацыі гімнастыкі Азербайджана Нурлана Мамедзадэ падпісалі мемарандум аб узаемаразуменні, садзейнічанні і развіцці гімнастыкі.

У чэрвені 2026 года ў рамках 16-га пасяджэння Азербайджана-Беларускай міжурадавай камісіі па гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве Міністр спорту Беларусі С. Кавальчук і Міністр моладзі і спорту Азербайджана Ф. Гаібаў падпісалі абноўленую праграму супрацоўніцтва ў галіне фізічнай культуры і спорту на 2026–2030 гады.

У маі 2023 г. праведзены Першы Азербайджана-Беларускі моладзевы форум у г. Мінгечаўр. У лістападзе 2023 г. у Мінску і Гродне прайшлі Дні моладзі дзвюх краін. Дэлегацыя ўстаноў адукацыі Рэспублікі Беларусь прыняла ўдзел у Сусветным фестывалі моладзі ў Сочы, у рамках якога падчас круглага стала «100 краін свету гавораць аб адукацыі» адбыліся перамовы з дэлегацыяй Азербайджана па перспектывах развіцця двухбаковага супрацоўніцтва.

Рашэннем Савета па справах моладзі створана Рабочая група па пытаннях развіцця моладзевага добраахвотніцкага (валанцёрскага) руху краін СНД, у тым ліку Азербайджана.